Resocialisatie/huisvesting

Op dit moment kan ik helaas géén resocialisatie paarden opnemen, je kan altijd contact opnemen voor een resocialisatie proces op je eigen plek op Texel

RESOCIALISATIE

Paarden met gedragsuitdagingen wel of niet in de omgang met de mens resocialiseren op de eigen plek of eventueel opnemen op De Paardenplaats is een geduldig maar waardevol traject voor paard én mens. Het is nooit een ‘Quick Fix’ om een paard terug te krijgen die weer in zijn eigen kracht staat. Ik kom je paard helpen weer terug te komen in zijn eigen balans en jou helpen met het ontwikkelen van je kennis en fundamentele visuele vaardigheden om voor je paard zijn steun en toeverlaat te kunnen zijn. Op de Paardenplaats kunnen helaas alleen ruinen opgenomen worden.

Wat voor paarden gaat t om?

Vaak zie je combinaties van:

  • ‘ongewenst gedrag’ (inbreuk op persoonlijke ruimte, )
  • langdurige isolatie (alleen op stal, paddock, weide)
  • trauma zowel ontwikkelingstrauma als acuut trauma (ruwe training (=mishandeling), pijn, ongeluk)
  • ‘ongewenst’ aangeleerd gedrag (bijten, trappen, extreem dominant gedrag, vluchtgedrag of juist apathisch, niet gezien en gehoord door onkunde en onwetendheid eigenaar/verzorger)
  • angstproblemen (schrikachtig, moeilijk hanteerbaar, moeilijk benaderbaar)
  • geen fijne associatie in de omgang met de mens (het paard heeft ervaren dat dit hem niets brengt)

Belangrijk: gedrag is een symptoom, geen “slechte wil” of moedwillig op de mens gericht en geeft je betekenisvolle informatie over de gemoedstoestand van het paard in bepaalde situaties.

De basis: veiligheid, kalmte, rust, voorspelbaarheid, ruimte , 24/7 sociale contact met soortgenoten

Een paard weer in zijn eigen balans brengen én zijn eigenaar/verzorger begeleiden; twee mogelijkheden:

Mogelijkheid A: op je eigen plek

Ik kom 6 dagen in de week tussen 15 en 30 minuten even langs en werk vóóruit met je paard vanuit de principes van Het PaardenAlfabet. Je wordt begeleidt in de communicatietechnieken van Het PaardenAlfabet en neemt telkens ’n stukje over.

Mogelijkheid B: op De Paardenplaats

Fulltime opname betekent dat ik het paard een stabiele, prikkelarme start geef:

  • vaste dagstructuur (voer, rust, vrije beweging tussen soortgenoten)
  • voldoende ruimte (ruime weides en vrij toegang tot beschutting)
  • continu ruwvoer en sociaal zichtcontact
  • minimale druk van mensen in het begin
  • minimale communicatie/benadering van mij met als uitgangspunt Het PaardenAlfabet

Het doel in deze fase is ontspanning en veiligheid herstellen van de ruimte en in mijn aanwezigheid.

Fase1: decompressie

Veel paarden hebben eerst tijd nodig om “af te schakelen”. Dit kan dagen tot weken duren. ik ben dagelijks een paar keer in de weide maar doe nog weinig actief:

  • observeren van gedrag en triggers
  • gezondheidscheck (pijn is vaak een verborgen oorzaak)
  • wennen aan nieuwe omgeving en een benadering vanuit Het PaardenAlfabet

Fase 2: gecontroleerde resocialisatie

  • eerst contact over de afrastering
  • dan koppelen aan een stabiel, sociaal paard
  • langzaam uitbreiden naar een kleine kudde

Hier leert het paard opnieuw:

  • lichaamstaal lezen
  • grenzen aangeven en respecteren
  • spanning reguleren

Fase 3: training en bruggen bouwen vanuit rust en kalmte

Pas als het paard mentaal stabieler is, benader ik actiever het paard, weer vanuit de visuele communicatietechnieken van Het PaardenAlfabet:

  • werken vanuit vrijheid zonder hulpmiddelen (wederzijds vertrouwen en acceptie zonder dwang)
  • werken met duidelijke, eerlijke signalen die paarden onderling hanteren binnen de groep
  • een benadering vanuit een veilige setting vanuit veiligheid, rust en kalmte
  • belonen van kalm en rustig gedrag en ontspannen gemoedstoestand (timing is cruciaal om de boodschap van rust en kalmte over te brengen)

Fase 4: aan de hand meenemen van de eigenaar/verzorger in de omgang met het paard vanuit Het PaardenAlfabet

  • Kennismaking theorieles Het PaardenAlfabet
  • Je bekwamen in de 6 fundamentele visuele communicatietechnieken
  • Begeleiding in de omgang met het paard met duidelijke en eerlijke paardgerichte signalen vanuit rust en kalmte

Fase 5: terugkomst en begeleiding in de eigen omgeving

  • Het doorbreken van je eigen patronen op je eigen plek

Ik maak gebruik van inzichten uit de leerpsychologie, zoals conditionering en habituatie, intrinsieke motivatie, natuurlijke levensbehoeften en eigenheid. In mijn communicatie werk ik volgens de principes van Het PaardenAlfabet.

De rol van de mens/eigenaar/verzorger

Minstens zo belangrijk als het kuddegedrag voor het paard is de benadering van de mens:

  • congruent, consequent, rustig en voorspelbaar handelen vanuit de fundamentele visuele communicatietechnieken van Het PaardenAlfabet
  • waarborgen van elkaars persoonlijke ruimte zonder escalatie
  • lichaamstaal van het paard leren lezen
  • eigen spanning kunnen reguleren, het leermoment weten te bepalen met handvaten waarin het paard de keuze heeft die in eerste instantie goed is voor hemzelf en veilig voor beide

Veel problemen ontstaan (of blijven bestaan) door miscommunicatie tussen mens en paard.

Praktische aandachtspunten

  • Gezondheid: check op pijn (rug, gebit, hoeven etc.). Dit vind plaats vóór een mogelijke opname.
  • Veiligheid: goede omheiningen, ontsnappingsroutes
  • Groepssamenstelling: geen dominante of instabiele paarden in beginfase
  • Tijd: trajecten duren vaak weken tot maanden, soms langer
  • Nazorg: overgang naar eigenaar of omgeving moet geleidelijk

Realiteit en grenzen voor een succesvol resocialisatieproces

Niet elk paard wordt “probleemloos”. Wel kun je bijna altijd:

  • stress verminderen
  • voorspelbaar gedrag creëren
  • omgang veiliger maken, leuker en voor meer verbinding tussen mens en paard

Succes betekent dus niet altijd perfectie, maar functioneel en stabiel gedrag met een paard wat beter in zijn vel zit en in zijn kracht, zich gezien en gehoord voelt door zijn mens

HUISVESTING

Het is voor veel paardenhouders een behoorlijke uitdaging, maar kleine veranderingen in de leefomgeving van je paarden kunnen een groot verschil maken voor het levensgeluk van het paard. Wij besteden maar een klein deel van onze tijd per dag aan het samenzijn met het paard. Vraag jezelf af of het paard hier ook plezier aan beleefd. En of het paard de rest van de tijd ook Paard kan zijn in zijn leefomgeving. Daar waar je paard het meeste tijd doorbrengt, is de meeste welzijnswinst te behalen.

Aan het oorspronkelijke gedrag van het paard is door domesticatie niets veranderd. Daar is 5000 jaar evolutie echt te kort voor. Het paard is nog steeds het vlucht-, prooi- en kuddedier van weleer. Ze leggen van nature zo’n 30 km. per dag af waarvan zo’n 80% grazend. De overige 20% speelt, groomt en rust hij, gaat hij kleine uitdagingen in hun leefomgeving aan, brengen hun jongen groot en (her)bevestigen hun sociale onderlinge verhoudingen. Als uiterst sociaal kuddedier heeft het paard extreem behoefte aan sociaal contact met soortgenoten en bewegingsvrijheid op elk eigen gewenst moment. Een paard heeft andere paarden nodig om zich te kunnen uiten en zich veilig te voelen.

De Paardenplaats

Voor de bewoners/resocialisatiepaarden op De Paardenplaats (op één paard na allen met een flink ‘rukzakje’) heb ik verharde en onverharde tracks aangelegd voor meer hoefmechanisme en betere ontwikkeling van pezen, spieren en gewrichten. Er zijn binnen weides aangelegd die open- en dichtgezet kunnen worden naar gelang de weersomstandigheden en mogelijk risico op b.v. hoefbevangenheid. Bossages van o.a. wilgenbomen dienen als natuurlijke windbrekers of schaduwplekken waar ze, net als bij de ring van rozenbottel struiken en kruidenborders op elk eigen gewenst moment aan kunnen knabbelen. Op verschillende plekken is een ophoging van zand waar ze kunnen rollen na een stevige regenbui en zo de nattigheid en ongewenste ‘beestjes’ van zich af kunnen schudden. De Paardenplaats is zo ingericht dat ze ook uit het zicht van andere paarden kunnen vertoeven. Hierdoor wordt hun natuurlijke gedrag geprikkeld om te ontdekken en te leren. Er is zo ‘meer te beleven’ waardoor ze hun veiligheid bij elkaar opzoeken en onderlinge verstandhoudingen beter worden bestendigt. Een open uit hout opgetrokken loopstal en een inloopplek van windbreekgaas bied extra beschutting bij echt Texelse weeromstandigheden. Ik zou nog zoveel beter en meer willen doen. Ik ervaar dat het houden van paarden in de lijn van hun natuurlijke levensbehoeften en eigenheid in Nederland een behoorlijke uitdaging is, helemaal als je eigen plek hebt.

Waar een wil is…..

Een paard kan wel over de 30 jaar worden. Vraag je vóóraf af of je in staat bent het welzijn en levensgeluk van je paard te waarborgen. Zet je in voor je paard en denk vanuit de belevingswereld van het paard. Werk van daaruit. Het is mogelijk de indeling van het perceel aan te passen en zo meer bewegingsmogelijkheden en afleiding voor je paarden te bewerkstelligen. Ook kan je zo je paarden onbeperkt ruwvoer verschaffen en tegelijkertijd voorkomen dat ze te zwaar worden. De reden dat er bezwaar wordt gemaakt is meestal vanuit onwetendheid en het in strijd is met de traditie. Vraag je bij alles af wat je doet of er ook een biologische reden aan te voeren is voor wat je doet.

24/7 sociaal contact met soortgenoten op elk eigen gewenst moment

Enkele suggesties

Houd paarden 24/7 tussen soortgenoten waarbij ze elkaar op elk eigen gewenst moment kunnen benaderen en zich kunnen uiten. Zoek uit of ze het met elkaar kunnen vinden. Bij het samenstellen van de groep is het goed rekening te houden met de type paarden. Het kan ook verschillen binnen het zelfde type paard. Het ene paard moet juist ‘op het gras’ en het andere paard moet er ‘juist vanaf’. Hier rekening mee houden, even los van de karakters, verkleint de uitdaging in het creëren van een passende leefomgeving.

Houd paarden zoveel mogelijk buiten en zorg voor zoveel mogelijk beweging (Paddock Paradise: paddockparadijs.blogspot.com of paddockparadise.eu). Het basisprincipe van een PP is dat er paden (tracks) zijn gemaakt waarlangs ‘natuurlijke elementen’ zijn aangelegd in de vorm van eet- en drinkplaatsen, ‘obstakels’ en beschutting die liefs ver uit elkaar liggen met wisselend onverharde en verharde ondergrond. Dit stimuleert het paard om te bewegen en zorgt voor een goede doorbloeding van pezen, spieren en gewrichten en voor gezonde voeten. Het paard wordt ook tegemoet gekomen in zijn natuurlijk gedrag. Een PP biedt ook uitkomst voor pony’s die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid. Zo kan je tracks naar weides open- of dichtzetten waardoor opname van eiwit en fructaan in het gras beter gereguleerd kan worden. Zorg ervoor dat paden het hele jaar beloopbaar zijn (puinpad, verharding, zand) en dat er droge plekken zijn (hooggelegen grasplekken, ‘zandbanken’) zodat paarden kunnen liggen en rollen. Denk ook aan beschutting in de vorm van een houd-, bos- of zandwal of overkapping met wanden van windbreekgaas. Voer paarden vezelrijk voedsel (ruwvoer) waar ze onbeperkt toegang toe hebben. Je kunt wilgentakken in de wei leggen waar ze aan kunnen knabbelen. Je kunt ook over de dag verdeelt voederplekken vullen (www.paardeerlijk.nl).

Inscharen met beleid, desgewenst kan ik je professioneel advies en praktische tips geven

Inscharen 

Het inscharen van paarden betekent dat je een paard helpt opnieuw (of voor het eerst goed) te functioneren binnen een sociale groep van andere paarden. Dat is vooral nodig bij paarden die lang alleen hebben gestaan, verkeerde ervaringen hebben gehad, of gedragsproblemen tonen.

Waarom met beleid inscharen belangrijk is

Paarden zijn van nature kuddedieren. Zonder sociaal contact kunnen ze stress, angst of ongewenst gedrag ontwikkelen, zoals agressie of juist extreme teruggetrokkenheid. Resocialisatie helpt om:

  • natuurlijk gedrag te herstellen
  • stress te verminderen
  • communicatie met andere paarden te verbeteren
  • het welzijn van het paard te verhogen

Hoe resocialisatie meestal verloopt

Het proces vraagt geduld en gebeurt meestal in fases:

1. Observeren op afstand
Het paard krijgt eerst visueel contact met andere paarden, bijvoorbeeld in een aangrenzende weide of paddock. Zo kan het wennen zonder direct risico op conflicten.

2. Gecontroleerd contact
Daarna kan er voorzichtig fysiek contact komen met één rustig, sociaal stabiel paard. Dit is vaak een “mentorpaard” dat goed grenzen aangeeft zonder agressief te zijn.

3. Kleine groep
Als dat goed gaat, wordt het paard geïntroduceerd in een kleine kudde. Hier leert het sociale signalen zoals lichaamstaal en rangorde beter begrijpen.

4. Integratie in grotere kudde
Uiteindelijk kan het paard deelnemen aan een grotere groep, afhankelijk van zijn karakter en behoeften.

Waar je op moet letten

  • Veiligheid: voorkom blessures door voldoende ruimte en ontsnappingsmogelijkheden
  • Matchmaking: kies paarden met passend temperament
  • Geduld: forceren werkt averechts
  • Lichaamstaal: let op signalen zoals oren, houding en spanning

Wanneer het lastig wordt

Sommige paarden (bijvoorbeeld die extreem geïsoleerd zijn geweest hebben meer tijd nodig of blijven moeite houden met sociale interactie. In zulke gevallen kan begeleiding van een gedragsdeskundige of ervaren trainer zinvol zijn.

Veiligheid van de individu betekent veiligheid van de hele groep

Schaar paarden dan ook met beleid in. In ‘het wild’ hebben paarden volop ruimte om hun persoonlijke ruimte te waarborgen. In domesticatie niet. Paarden hebben een persoonlijke ruimte om zich veilig te voelen. Als ze elkaar benaderen binnen de groep geven ze dan ook eerst wat informatie over zichzelf. Ze tasten elkaar af en lezen elkaars intenties. Dit doen ze om confrontaties te voorkomen en energie te besparen. De ruimte die ze daarvoor nodig hebben is veel groter dan wij denken en dat kunnen wij onze paarden in domesticatie veelal niet geven. Als het mogelijk is zorg voor laterale en gemengde groepen (van 3 tot maximaal 12 dieren) voor een goede socialisatie. In een gemengde groep (merries en ruinen) kunnen paarden elkaar ‘het hof’ maken. Probeer jonge dieren tegelijkertijd met een leeftijdgenootje in te scharen, zodat ze een speelkameraadje hebben in de groep. Wanneer je paarden in een groep observeert zie je heel veel interacties in 24 uur, telkens maar eventjes en dan gaan ze weer verder met wat ze aan het doen waren. We Onderschatten vaak hóe belangrijk het is voor een paard om 24/7 tussen soortgenoten te kunnen zijn.

Er is veel informatie te vinden op internet voor het inrichten van de leefomgeving van je paard dat in de lijn ligt van het paard zijn natuurlijke levensbehoeften en eigenheid. Uit ervaring weet ik dat het een hele uitdaging is, zelfs als je een plek in eigen beheer hebt. Je hoeft niet meteen te denken aan het hebben van een groot perceel of het aanleggen van een volledig PP. Ook op een klein perceel is het mogelijk kleine aanpassingen te doen die een bijdrage leveren aan het welzijn en levensgeluk van je paarden.

Éénduidige benadering van een groep paarden in gemeenschappelijke huisvesting/pension

Eenduidige benadering

Een huisvesting waar paarden in een groep worden gehouden en waar meerdere eigenaars bij betrokken zijn, vraagt om een eenduidige benadering. Paarden worden onbedoeld op verschillende manieren benaderd wat tot welzijnsproblemen van het individuele paard kan leiden en onrust kan veroorzaken in de groep. Spreek met elkaar af hoe je paarden in de groep benaderd die in de lijn liggen van het paard zijn natuurlijke levensbehoeften en eigenheid.

Ik kom bij je langs voor het geven van een workshop (theorie en praktijk) voor de betrokken paardeneigenaren en verzorgers. Ik geef handvaten die universeel zijn en handvaten afgestemd op het individuele paard. Iedereen kan er zelfstandig mee aan de slag. Vooraf krijg ik foto’s en filmpjes van de dagelijkse gang van zaken op je paardenplaats qua voer-, schoonmaak- en weidebeleid. En een kort filmpje van de verzorgers/eigenaren die de paardenplaats betreden en de groep paarden benaderd. Ik kom graag bij je langs.

be gentle with all living beings, and they will give back all their trust to you