Op dit moment kan ik helaas géén resocialisatie paarden opnemen, je kan altijd contact opnemen voor het herbalanceren van je paard op je eigen plek op Texel
RESOCIALISATIE EN HERBALANCEREN
belangrijk om je te realiseren is dat gedragsverandering bij de ander, in dit geval het paard, altijd begint bij de eigen verandering.
Paarden met gedragsuitdagingen wel of niet in de omgang met de mens resocialiseren en of herbalancen op de eigen plek of eventueel opnemen op De Paardenplaats is een geduldig maar waardevol traject voor paard én mens. Het is nooit een ‘Quick Fix’ om een paard terug te krijgen die weer in zijn eigen kracht staat. Ik kom je paard helpen weer terug te komen in zijn eigen balans en jou helpen met het ontwikkelen van je kennis en fundamentele visuele vaardigheden om voor je paard zijn steun en toeverlaat te kunnen zijn. Op de Paardenplaats kunnen helaas alleen ruinen opgenomen worden.
Wat voor paarden gaat t om? De grootste uitdaging ligt bij de mens want daar ligt in eerste instantie verandering van gedrag
Vaak zie je combinaties van:
- ‘ongewenst gedrag’ (inbreuk op persoonlijke ruimte, )
- langdurige isolatie (alleen op stal, paddock, weide)
- trauma zowel ontwikkelingstrauma als acuut trauma (ruwe training (=mishandeling), pijn, ongeluk)
- ‘ongewenst’ aangeleerd gedrag (bijten, trappen, extreem dominant gedrag, vluchtgedrag of juist apathisch, niet gezien en gehoord door onkunde en onwetendheid eigenaar/verzorger)
- angstproblemen (schrikachtig, moeilijk hanteerbaar, moeilijk benaderbaar)
- geen fijne associatie in de omgang met de mens (het paard heeft ervaren dat dit hem niets brengt)
- wanneer het paard onbegrepen en niet gezien wordt door de eigenaar. Dit is vaak het geval, maar lastig voor de eigenaar om dit te herkennen, erkennen, accepteren en zijn gedrag aan te passen of te verfijnen
Belangrijk: gedrag is een symptoom, geen “slechte wil” of moedwillig op de mens gericht en geeft je betekenisvolle informatie over de gemoedstoestand van het paard in bepaalde situaties.
De basis: veiligheid, kalmte, rust, voorspelbaarheid, ruimte , 24/7 sociale contact met soortgenoten
Een paard weer in zijn eigen balans brengen én zijn eigenaar/verzorger begeleiden; twee mogelijkheden:
- resocialisatie: dit kan alleen op De Paardenplaats
- herbalanceren: dit kan op De Paardenplaats én op de eigen locatie
Mogelijkheid A: op de eigen locatie
Ik kom 3 tot 5 dagen in de week tussen 15 en 30 minuten even langs en werk vóóruit met je paard vanuit de principes van Het PaardenAlfabet. Je wordt begeleidt in de communicatietechnieken van Het PaardenAlfabet en neemt telkens ’n stukje over.
Mogelijkheid B: op De Paardenplaats
Fulltime opname betekent dat ik het paard een stabiele, prikkelarme start geef:
- vaste dagstructuur (voer, rust, vrije beweging tussen soortgenoten)
- voldoende ruimte (ruime weides en vrij toegang tot beschutting)
- continu ruwvoer en sociaal zichtcontact
- minimale druk van mensen in het begin
- minimale communicatie/benadering van mij met als uitgangspunt Het PaardenAlfabet
Het doel in deze fase is ontspanning en veiligheid herstellen met hulp van de groep paarden, bewegingsruimte naar eigen behoefte en kalmte en rust laten ervaren in mijn aanwezigheid.
Fase1: decompressie
Veel paarden hebben eerst tijd nodig om “af te schakelen”. Dit kan dagen tot weken duren. ik ben dagelijks een paar keer in de weide maar doe nog weinig actief:
- observeren van gedrag en triggers
- gezondheidscheck (pijn is vaak een verborgen oorzaak)
- wennen aan nieuwe omgeving en een benadering vanuit Het PaardenAlfabet
Fase 2: gecontroleerde resocialisatie
- eerst contact over de afrastering
- dan koppelen aan een stabiel, sociaal paard
- langzaam uitbreiden naar een kleine kudde
Hier leert het paard opnieuw:
- lichaamstaal lezen
- grenzen aangeven en respecteren
- spanning reguleren
Fase 3: training en bruggen bouwen vanuit rust en kalmte
Pas als het paard mentaal stabieler is, benader ik actiever het paard, weer vanuit de visuele communicatietechnieken van Het PaardenAlfabet:
- werken vanuit vrijheid zonder hulpmiddelen (wederzijds vertrouwen en acceptie zonder dwang)
- werken met duidelijke, eerlijke signalen die paarden onderling hanteren binnen de groep
- een benadering vanuit een veilige setting vanuit veiligheid, rust en kalmte
- belonen van kalm en rustig gedrag en ontspannen gemoedstoestand (timing is cruciaal om de boodschap van rust en kalmte over te brengen)
Fase 4: aan de hand meenemen van de eigenaar/verzorger in de omgang met het paard vanuit Het PaardenAlfabet
- Kennismaking theorieles Het PaardenAlfabet
- Je bekwamen in de 6 fundamentele visuele communicatietechnieken
- Begeleiding in de omgang met het paard met duidelijke en eerlijke paardgerichte signalen vanuit rust en kalmte
Fase 5: terugkomst en begeleiding in de eigen omgeving
- Het doorbreken van je eigen patronen op je eigen plek
Ik maak gebruik van inzichten uit de leerpsychologie, zoals conditionering en habituatie, intrinsieke motivatie, natuurlijke levensbehoeften en eigenheid. In mijn communicatie werk ik volgens de principes van Het PaardenAlfabet.
De rol van de mens/eigenaar/verzorger
Minstens zo belangrijk als het kuddegedrag voor het paard is de benadering van de mens:
- congruent, consequent, rustig en voorspelbaar handelen vanuit de fundamentele visuele communicatietechnieken van Het PaardenAlfabet
- waarborgen van elkaars persoonlijke ruimte zonder escalatie
- lichaamstaal van het paard leren lezen
- eigen spanning kunnen reguleren, het leermoment weten te bepalen met handvaten waarin het paard de keuze heeft die in eerste instantie goed is voor hemzelf en veilig voor beide
Veel problemen ontstaan (of blijven bestaan) door miscommunicatie tussen mens en paard.
Praktische aandachtspunten
- Gezondheid: check op pijn (rug, gebit, hoeven etc.). Dit vind plaats vóór een mogelijke opname.
- Veiligheid: goede omheiningen, ontsnappingsroutes
- Groepssamenstelling: geen dominante of instabiele paarden in beginfase
- Tijd: trajecten duren vaak weken tot maanden, soms langer
- Nazorg: overgang naar eigenaar of omgeving moet geleidelijk
Realiteit en grenzen voor een succesvol resocialisatieproces of herbalanceren
Niet elk paard wordt “probleemloos”. Wel kun je bijna altijd:
- stress verminderen
- voorspelbaar gedrag creëren
- omgang veiliger maken, leuker en voor meer verbinding tussen mens en paard
Succes betekent dus niet perfectie, maar functioneel en stabiel gedrag met een paard wat beter in zijn vel zit en in zijn kracht, zich gezien en gehoord voelt door zijn mens
Mijn visie op paardentrauma breekt radicaal met de traditionele manier waarop in de paardenwereld naar ‘probleemgedrag’ wordt gekeken. Waar ‘ongewenst’ gedrag vaak wordt bestempeld als dominantie, ongehoorzaamheid of koppigheid, benadert ik trauma als een diepgewortelde verstoring van de interne balans en veiligheid van het paard. De mens ligt hieraan ten grondslag en dus de verantwoordelijkheid het paard te helpen weer paard te kunnen zijn in onze mensenwereld.
Mijn visie op trauma laat zich samenvatten in een aantal fundamentele principes:
- Trauma kent vele vormen (Acuut én Ontwikkelingstrauma)
In mijn werk maak ik onderscheid tussen verschillende oorzaken van trauma bij paarden:
- Acuut trauma: Dit ontstaat door plotselinge, heftige gebeurtenissen zoals een ongeluk, acute fysieke pijn of een extreem ruwe training (mishandeling).
- Ontwikkelingstrauma: Dit is vaak subtieler maar minstens zo schadelijk. Het ontstaat door een langdurig gebrek aan basisbehoeften, zoals chronische eenzaamheid (isolatie in een stal of weide), beperken van bewegingsvrijheid of het structureel niet gezien of gehoord worden door onkunde en onwetendheid van de mens.
- Gedrag is pure informatie, nooit ‘slechte wil’
In mijn visie is een (getraumatiseerd) paard dat steigert, bijt, extreem vluchtgedrag vertoont, ‘door je heen loopt’, juist volledig apathisch (afgesloten) is, of… zeer gedwee doet wat je vraagt, niet ‘vals of lui’. Dit gedrag is een symptoom van een overbelast zenuwstelsel dat vastzit in de overlevingsmodus. Het paard probeert simpelweg te communiceren dat het zich in (diepe) nood bevindt. Dat kan van een gevoel van onveiligheid zijn door niet begrepen te worden tot ernstig trauma. Dwangmiddelen, correcties of straf om dit gedrag te onderdrukken, vergroten het trauma alleen maar. Door de ogen van de mens ‘ongewenst’ gedrag van het paar is nooit de schuld van het paard, maar de verantwoordelijkheid van de mens het paard te helpen weer terug in zijn eigen balans te komen. En zich weer veilig te voelen in de aanwezigheid van zijn mens.
- De noodzaak van fysieke en mentale keuzevrijheid
Voor mij zijn lichamelijke, geestelijke en emotionele keuzevrijheid absolute grondbeginselen voor het herstel van elk levend wezen. Een (getraumatiseerd) paard heeft de regie over zijn eigen leven vaak volledig verloren in de omgang met de mens door domesticatie. Herstel begint daarom bij het herstellen van die regie: het paard moet de ruimte krijgen om aan te geven waar zijn grenzen liggen, zonder dat daar direct consequenties aan verbonden zijn.
- Eerst veiligheid en rust, dan de rest
Binnen mijn visie staat één regel onomstotelijk vast: “Eerst veiligheid en rust, dan de rest!”. Je kunt een paard dat in paniek is of kampt met (diepe) angst of je gewoonweg niet begrijpt (lees: jij bent niet congruent in je gedrag, geeft een onduidelijke hulp of ‘leest’ de gemoedstoestand van het paard niet goed) niets leren. Pas wanneer het paard via de kalme, voorspelbare en natuurlijke communicatie van o.a. Het PaardenAlfabet ervaart dat de mens (en de omgeving) 100% veilig is, kan het zenuwstelsel ontspannen en kan de echte heling beginnen. Hier begint een gezonde onderlinge verstandhouding op basis van wederzijds vertrouwen en acceptatie.
Ik stel hierin een kritische vraag aan elke paardenbezitter: ben je er voor het paard, of is het paard er voor jou? Mijn traumavisie nodigt mensen uit om hun eigen ego en trainingsdoelen volledig los te laten en te leren kijken door de ogen van het paard.
HUISVESTING
Het is voor veel paardenhouders een behoorlijke uitdaging, maar kleine veranderingen in de leefomgeving van je paarden kunnen een groot verschil maken voor het welzijn en levensgeluk van het paard. Wij besteden maar een klein deel van onze tijd per dag aan het samenzijn met het paard. Vraag jezelf af of het paard hier ook plezier aan beleefd. En of het paard de rest van de tijd ook Paard kan zijn in zijn leefomgeving. Daar waar je paard het meeste tijd doorbrengt, is de meeste welzijnswinst te behalen.
Aan het oorspronkelijke gedrag van het paard is door domesticatie niets veranderd. Daar is 5000 jaar evolutie echt te kort voor. Het paard is nog steeds het vlucht-, prooi- en kuddedier van weleer. Ze leggen van nature zo’n 30 km. per dag af waarvan zo’n 80% grazend. De overige 20% speelt, groomt en rust hij, gaat hij kleine uitdagingen in hun leefomgeving aan, brengen hun jongen groot en (her)bevestigen hun sociale onderlinge verhoudingen. Als uiterst sociaal kuddedier heeft het paard extreem behoefte aan sociaal contact met soortgenoten en bewegingsvrijheid op elk eigen gewenst moment. Een paard heeft andere paarden nodig om zich te kunnen uiten en zich veilig te voelen.
De Paardenplaats
Voor de bewoners/resocialisatiepaarden op De Paardenplaats (op één paard na allen met een flink ‘rukzakje’) heb ik verharde en onverharde tracks aangelegd voor meer hoefmechanisme en betere ontwikkeling van pezen, spieren en gewrichten. Er zijn binnen weides aangelegd die open- en dichtgezet kunnen worden naar gelang de weersomstandigheden en mogelijk risico op b.v. hoefbevangenheid. Bossages van o.a. wilgenbomen dienen als natuurlijke windbrekers of schaduwplekken waar ze, net als bij de ring van rozenbottel struiken en kruidenborders op elk eigen gewenst moment aan kunnen knabbelen. Op verschillende plekken is een ophoging van zand waar ze kunnen rollen na een stevige regenbui en zo de nattigheid en ongewenste ‘beestjes’ van zich af kunnen schudden. De Paardenplaats is zo ingericht dat ze ook uit het zicht van andere paarden kunnen vertoeven. Hierdoor wordt hun natuurlijke gedrag geprikkeld om te ontdekken en te leren. Er is zo ‘meer te beleven’ waardoor ze hun veiligheid bij elkaar opzoeken en onderlinge verstandhoudingen beter worden bestendigt. Een open uit hout opgetrokken loopstal en een inloopplek van windbreekgaas bied extra beschutting bij echt Texelse weeromstandigheden. Ik zou nog zoveel beter en meer willen doen. Ik ervaar dat het houden van paarden in de lijn van hun natuurlijke levensbehoeften en eigenheid in Nederland een behoorlijke uitdaging is, helemaal als je eigen plek hebt.
