Het PaardenAlfabet: een paardeigen communicatie tussen paard en mens
Begrijp het gedrag van je paard. Leer communiceren in zijn taal. Stel het welzijn van het paard centraal.
Ik ben Nicoline Raimond, omgangskundige en gesprekspartner in de relatie tussen paard en mens. Vanuit De Paardenplaats in Oosterend op Texel of op je eigen plek, werk ik aan een ethische en respectvolle omgang met paarden, met aandacht voor hun natuurlijke levensbehoeften, gedrag en individuele eigenheid.
Ik ben de ontwikkelaar van Het PaardenAlfabet, de 6 fundamentele visuele communicatie tussen mens en paard, ontstaan vanuit jarenlange observatie en praktijkervaring, onder meer met paarden met een traumatische achtergrond en complexe gedragsproblematiek. Een communicatie afgekeken van de groepsdynamiek tussen paarden onderling die uitgaat van samenhorigheid, het voorkomen van confrontaties en met elkaar te verbinden voor optimale veiligheid en rust in de groep.
Het PaardenAlfabet vormt de basis van mijn werk in de omgangskunde, resocialisatie herbalanceren en begeleiding van paardeneigenaren. Daarnaast ben ik werkzaam als anatomisch hoefbekapper en professioneel paardenverzorgster.
Mijn uitgangspunt is dat een paard niet persé moet leren omgaan met de mens. De mens heeft in eerste instantie de verantwoordelijkheid om te leren begrijpen hoe zijn handelen het paard beïnvloedt.
Het PaardenAlfabet
Communicatie vanuit het perspectief van het paard
Paarden communiceren voornamelijk via lichaamstaal, houding, beweging en onderlinge afstand. Deze signalen spelen een belangrijke rol in hun sociale relaties en in de manier waarop zij reageren op hun omgeving.
Het PaardenAlfabet bestaat uit zes fundamentele visuele communicatietechnieken waarmee je leert deze communicatie beter toe te passen, waar te nemen en er bewust op af te stemmen.
Je ontwikkelt inzicht in je eigen lichaamstaal, presentatie en timing, leert signalen van het paard feitelijk observeren en krijgt handvatten om rekening te houden met zijn persoonlijke ruimte en grenzen.
Het doel is een omgang waarin veiligheid, wederzijds vertrouwen en acceptatie leidend zijn en waarin het paard de ruimte krijgt om zich binnen zijn fysieke, mentale en emotionele mogelijkheden te ontwikkelen.
Het PaardenAlfabet is geen methode om een paard uitsluitend beter ‘bestuurbaar’ te maken. Het is een manier om de communicatie tussen paard en mens te onderzoeken en te verbeteren vanuit het welzijn en de belevingswereld van het paard.
De zes fundamenten (visuele communicatietechnieken) van Het PaardenAlfabet
Paarden communiceren voornamelijk visueel. Hun onderlinge communicatietechnieken om te bonden en confrontaties te vermijden, kan je globaal onderverdelen in zes visuele communicatietechnieken. Deze fundamentele communicatietechnieken zijn zichtbaar in al zijn nuances. Aan jou om te worden gezien en af te stemmen op wat het paard op dat moment van jou nodig heeft om kalmte en rust te ervaren in je aanwezigheid. Ze kunnen afzonderlijk worden bestudeerd, maar lopen in de praktijk voortdurend in elkaar over.
- Houding, presentatie, intentie en zelfregulatie
Hoe jij aanwezig bent, bepaalt hoe het paard jou ervaart. - Observatie en feitelijke waarneming
Leren kijken zonder interpretatie en de subtiele signalen van het paard herkennen. - Afstand, positie, synchronisatie en persoonlijke ruimte
Respect voor ruimte en het bewegen in afstemming met het paard. - Aanraking en de boodschap van aanraking
Aanraking als communicatiemiddel in plaats van alleen een handeling. - Balans, gevoel en timing
Het juiste moment voelen en afstemmen op wat het paard aangeeft; instappunt, boodschap en leermoment. - Leiden en volgen
Het paard sluit zich bij je aan als gevolg van de stappen 1 tot en met 5, waarbij wederzijds vertrouwen en acceptatie wordt opgebouwd. Het paard ziet in jou een navolgbaar mens en wil graag bij je zijn.
Resocialisatie en herbalanceren
Herstel begint bij het begrijpen van gedrag
Angst, verzet, agressie, vluchtgedrag of juist apathie kunnen verschillende oorzaken hebben. Pijn, stress, eerdere ervaringen, sociale isolatie, huisvesting en onduidelijke communicatie kunnen allemaal een rol spelen.
In mijn werk beschouw ik gedrag daarom als informatie die nader onderzoek vraagt, niet als bewijs van onwil of ongehoorzaamheid.
Bij resocialisatie richt ik mij op het verbeteren van de omstandigheden waarin het paard leeft en op de manier waarop mens en paard met elkaar omgaan. Veiligheid, rust, sociale contacten, bewegingsvrijheid en een passende benadering vormen daarbij belangrijke uitgangspunten.
Op De Paardenplaats kan een paard, wanneer de situatie en groepssamenstelling dat toelaten, tijdelijk worden opgenomen in mijn vaste kudde. Het sociale contact met soortgenoten en de dagelijkse leefomgeving maken deel uit van de begeleiding.
Resocialisatie is een individueel en tijdsintensief proces, geen quick-fix. Ook de eigenaar of verzorger wordt actief betrokken, zodat veranderingen in de omgang kunnen worden voortgezet in de thuissituatie.
Ik bied begeleiding op De Paardenplaats op Texel en, afhankelijk van de hulpvraag, op locatie bij de eigenaar.
Lees meer over mijn werkwijze bij resocialisatie en herbalanceren.
Paardenwelzijn en ethiek
Niet alleen kijken naar wat wij van het paard verwachten
De manier waarop wij paarden houden, trainen, verzorgen en inzetten, verdient een voortdurende kritische beoordeling. Wat wij gebruikelijk of praktisch vinden, is niet automatisch in overeenstemming met de behoeften van het paard.
In mijn werk staat daarom de vraag centraal in hoeverre onze omgang met paarden aansluit bij hun natuurlijke gedrag, sociale behoeften, bewegingsvrijheid en lichamelijke en mentale welzijn.
Ik benader paardenwelzijn vanuit de verantwoordelijkheid van de mens. Dat betekent onder meer kritisch kijken naar huisvesting, trainingsmethoden en de verwachtingen die wij aan paarden stellen.
Eerder mengde ik mij in het publieke debat over paardenwelzijn, onder andere met een opiniestuk in Het Parool over het trainen van sportpaarden in de RAI en bijdragen aan vakmedia zoals De Paardenkrant over onderwerpen als het zadelmak maken van paarden.
Onder de noemer Fair Games No Animals (FGNA) houd ik mij bezig met ethische vraagstukken rondom de omgang met paarden, hun huisvesting en het gebruik van paarden in de sport. Daarbij onderzoek ik ook de vraag welke bestaande praktijken we vanuit het perspectief van het paard kritisch moeten heroverwegen.
Lees meer over mijn visie op paardenwelzijn op Fair Games No Animals.
Leren en ontwikkelen
Het PaardenAlfabet vormt de basis van mijn educatieve aanbod. Ik begeleid paardeneigenaren, verzorgers en professionals die hun kennis van de communicatie tussen paard en mens willen verdiepen.
Het aanbod bestaat uit:
- Individuele lessen en begeleiding.
- Praktijkgerichte workshops in kleine groepen van maximaal drie deelnemers.
- Interactieve workshops voor kinderen van 9 tot 13 jaar.
- Studieprogramma’s en jaarstudies, waaronder het achtluik Fundament.
- Workshops voor professionals, waaronder dierenartsen, hoefverzorgers en gedragsdeskundigen.
Daarnaast verzorg ik anatomische hoefbekapping, met aandacht voor de individuele situatie en het fysieke welzijn van het paard.
Bekijk het aanbod van lessen, workshops en studieprogramma’s.
De Paardenplaats op Texel
De Paardenplaats is mijn praktijk in Oosterend op Texel. Hier combineer ik omgangskunde, educatie, anatomische hoefbekapping en de tijdelijke huisvesting van paarden die een resocialisatieproces doorlopen.
De paarden die hier wonen, maken deel uit van mijn dagelijkse praktijk. Hun onderlinge communicatie en sociale gedrag bieden niet alleen aanknopingspunten voor de begeleiding, maar ook waardevolle leermomenten voor mensen die Het PaardenAlfabet bestuderen.
De Paardenplaats maakt deel uit van Silver Garden, waar ik ook een duurzaam verblijf en hideaway aanbied.
Meer informatie vind je op nicolineraimond.nl en silvergarden.nl.
Help mee met de verzorging van onze paarden
Op De Paardenplaats wonen acht bijzondere paarden: vier volbloeds en vier shetlanders. Bijna allemaal hebben zij een bewogen verleden. Hier krijgen zij de verzorging, rust en ruimte die passen bij hun behoeften en levensfase.
Om deze zorg te kunnen blijven bieden, is ondersteuning welkom. Denk aan balen hooi, slobber en balancer, mineraalblokken, verzorgingsmateriaal, cadeaubonnen van Welkoop of Agradi of een bijdrage aan dierenarts- en verzorgingskosten.
Namens Akhal-Tekes Kazakh en Amitai, dravers King en Quiby en shetlanders Sandoz, Hugo, Blikkie en Jeroentje: hartelijk dank voor iedere bijdrage.
Contact
Wil je meer weten over Het PaardenAlfabet, zoek je begeleiding bij de omgang met je paard of heb je vragen over resocialisatie, hoefbekapping of een van mijn studieprogramma’s?
Neem gerust contact met mij op. Ik bespreek graag je vraag en de mogelijkheden.
Nicoline Raimond
Omgangskundige en gesprekspartner in de relatie paard–mens | Ontwikkelaar van Het PaardenAlfabet | Anatomisch hoefbekapper | Professioneel paardenverzorgster | Deskundige in resocialisatie en herbalanceren
be gentle with all living beings, and they will give back all their trust to you